Voor zover ik het economisch nieuws op de voet volg, was er maar een ding waarvan ik zeker wist dat het slecht nieuws was: de stijgende rente in de Eurozone. Want als de rente hoger is voor de euro, dan stijgt de vraag naar euro’s en stijgt de waarde van de munt ten opzichte van andere munten. De wisselkoers ten opzichte van de pond zou dus nog maar eens stijgen, wat betekent dat ik voor mijn hardverdiende ponden minder euro’s zou krijgen. Waardoor mijn wedde omgerekend in euro’s dus zou dalen. Toen ik in september begon te werken in Londen stond de pond aan 1,5 euro. Vandaag staat de pond aan 1,25. Omgerekend in euro’s is mijn wedde dus 16% gezakt in de afgelopen 9 maanden. Nu is dat natuurlijk geen ramp. Ik leef, spendeer en spaar mijn geld hier in Engeland dus doet het er niet echt toe hoeveel alles waard is in Euro en zal ik gewoon wachten tot de pond terug stijgt in waarde om mijn geld om te zetten in euro’s.
Nu heb ik natuurlijk wel met veel plezier economie gestudeerd en zou ik eigenlijk moeten weten wat al die nieuwsberichten eigenlijk echt willen zeggen en wat het verband is tussen rente, inflatie, aandelen, olieprijzen en de kredietcrisis. Ooit heb ik dat wel eens geleerd in mijn eerste kandidatuur, tussen het studentenleven in, dus was dit het ideale moment voor een opfrissing. Bij deze.
ECB
In Europa houdt de Europese Centrale Bank (ECB) onder leiding van de heer Trichet de economie in de gaten. Om te garanderen dat alle Europeanen een gelukkig leven kunnen leiden moeten er garanties zijn dat er werk is, geld is en goederen om te consumeren. De twee belangrijkste elementen die ze in het oog houden zijn economische groei en inflatie. Economische groei slaat op de ontwikkeling van de industrie en allerhande commerciele activiteiten. Inflatie is het stijgen van de prijzen. Als de economische groei lager dan 2% ligt, dan spreekt men over recessie, of als de inflatie hoger ligt dan 2% dan zal de ECB in actie treden. Het sterkste wapen van de ECB is de bepaling van de rente.
Trichet
Rente
Als de ECB de rente verhoogt (zoals nu het geval is) dan wordt sparen interessanter en stijgt de vraag naar euro’s. Deze vraagstijging zorgt voor een verhoging van de wisselkoers. Een verhoging van de wisselkoers zorgt ervoor dat buitenlandse grondstoffen (zoals olie) en goederen goedkoper worden, wat leidt tot een algemene daling van de prijzen en bijgevolg beperking van inflatie. Aan de andere kant wordt het duurder om geld te lenen van de banken, zal er minder in aandelen geinvesteerd worden en bijgevolg minder geinvesteerd in de bedrijven. De economische groei zal daardoor vertragen. Als lenen duurder wordt dan worden ook hypotheken duurder en zal minder krediet verschaft worden om huizen te kopen / af te betalen.
Als de ECB de rente verlaagt dan daalt de vraag naar en de wisselkoers van de euro. Dit zorgt ervoor dat de vraag vanuit het buitenland naar producten uit de Eurozone zal stijgen wat de economische groei bevordert. Als de rente laag is zal er ook meer geinvesteerd worden in aandelen wat de bedrijven van financiele middelen voorziet om te investeren. Het nadeel is dan wel dat grondstoffen en goederen duurder worden dus dat de kans op stijgende prijzen groter wordt.
What is going on
Toegepast op de krantenkoppen van afgelopen weken zou ik het allemaal als volgt interpreteren:
- De situatie -
‘Credit crunch zet druk op de Amerikaanse economie’ – ‘Dollar bereikt dieptepunt’
Door een combinatie van verschillende factoren waaronder het wanbeleid van de Amerikaanse overheid, een daling van het consumentenvertrouwen en een inkrimping van de huizenmarkt vertraagde de welvaart en economische groei in de Verenigde Staten. Daardoor waren er veel mensen die hun leningen niet meer konden terugbetalen (lenen om in aandelen te investeren is niet ongewoon in de US). Dit zorgde voor een liquiditeitsprobleem bij de banken waardoor ze niet langer zomaar wilden krediet voorzien aan bedrijven en consumenten.
De FED, de Amerikaanse centrale bank, verlaagde de rente om de slabakkende economie van adem te voorzien. Een direct gevolg van deze maatregel was dat de waarde van de dollar verder zakte.
‘Olieprijs blijft stijgen’ - ‘Inflatie in Europa blijft aanhouden’
De olieprijs wordt enerzijds bepaalt door vraag en aanbod. De vraag is er altijd van overal en met groeiende massa-markten als die van Azie stijgt die vraag en bijgevolg de prijs. Het aanbod komt voor een groot deel uit het Midden Oosten waar politieke rellen snel tot een inkrimping van het aanbod kunnen leiden. Anderzijds heeft speculatie een zeer groot effect op de stijging van de olieprijs. Als er om diverse redenen wordt verwacht dat de vraag zal stijgen en dat het aanbod zal krimpen, dan is er al een directe stijging van de olieprijs doordat speculanten olie kopen en zo op korte termijn hopen winst te maken.
Door de stijgende olieprijs stijgen ook alle productiekosten en dus ook consumentenprijzen op de Europese markt.
‘Aandelen Fortis onderuit’
Door de vertraagde Amerikaanse economie kregen ook de beurzen in Europa zware klappen. Om wat nieuw kapitaal binnen te brengen om van die klap te herstellen, bracht Fortis nieuwe aandelen uit. Deze verhoging van het aanbod van de aandelen zorgde, tot groot ongenoegen van de aandeelhouders, tot een verdere daling van de prijs van het aandeel.
-De getroffen maatregel-
‘Europese centrale bank verhoogt rente tot 4,25%’
Trichet voerde deze maatregel door om vooral de inflatie in de eurozone te beperken. De druk van de stijgende olieprijzen (die hierdoor wat zal zakken) weegt bij deze beslissing zwaarder door dan de gematigde economische groei.
Besluit
Het is een complex samenspel van vraag en aanbod, prijzen, wisselkoers, beurzen, speculatie, politiek en willekeurige gebeurtenissen. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat financiele analisten soms de mist ingaan en een maatregel op lange termijn het tegenovergestelde effect verkrijgt. Een verandering van de rente gaat dan ook steeds met veel discussie gepaard.
In een situatie waar je zowel hoge inflatie en vertraagde groei (stagnatie) hebt, spreken ze van stagflatie. In een dergelijke situatie verstrikt alles in een negatieve spiraal die de economie de grond in boort en waarbij enkel de sterken overleven. Daarna kunnen ze dan weer opnieuw beginnen. Ik denk niet dat het deze keer zo ver komt in Europa.
Tot zover mijn indrukken over de economische gang van zaken. Opinies, corrigerende bemerkingen of klachten met betrekking tot de low entertainment value worden in dank aanvaard.
